O Knjaževcu 2018-07-08T09:16:55+00:00

O Knjaževcu

Opština Knjaževac

Oivičena padinama Stare planine, Tresibabe i Tupižnice, ispresecana rekama, čije obale povezuju brojni mostovi, opština Knjaževac predstavlja romantično stecište, koje svojom ponudom može da očara i razgali.

Opština Knjaževac se danas zasniva na spoju bogate tradicije i modernih trendova.

Po površini od 1.202 km², četvrta je opština u Srbiji. Opštinu čini jedno gradsko i 85 seoskih naselja. Raspon od najniže tačke, u dolini Timoka (oko 170 m.n.v.), do Babinog zuba (1780 m.n.v.) na Staroj planini, predstavlja kreativan prostor u kome se svako može pronaći.

Po poslednjem popisu stanovništva na teritoriji opštine živi oko 32.000 stanovnika.

Knjaževac je Mala Venecija, leži na tri reke, koje preseca veliki broj mostova, a u centru grada nalazi se staro gradsko trgovačko – zanatlijsko jezgro „Stara čaršija”.

Plodonosna reka Timok, zlatonosni potoci i Stara planina učinili su da knjaževački kraj od najstarijih vremena bude interesantan za nastanjivanje. Na prostoru opštine postoje dokazi o postojbini ljudske zajednice još iz praistorije, nalazi iz rimskog perioda, perioda turske vladavine itd.

O poreklu imena Gurgusovac

O poreklu imena Gurgusovac postoji više verzija. Po jednoj verziji, ime grada je nastalo po Grguru, najstarijem sinu despota Đurđa.

Po drugoj, po golubovima gurgusanima, kojih je mnogo bilo u okolnim šumama, a po trećoj ime vodi poreklo od Đurđeve vode u blizini Miletine crkve, nedaleko od Knjaževca, koju su Turci nazivali Gjurgu-su („su˝ znači voda).

Posle oslobođenja od Turaka i pripajanja Srbiji 1833. g. Gurgusovac je razvio sve gradske funkcije mada je i dalje najveći deo stanovništva živeo od poljoprivrede.

O izgledu varoši sredinom XIX veka svedoče „Serbske novine” iz 1851. godine:

„Ko je pre petnaest godina video i poznavao Gurgusovac, pa ondašnje stanje njegovo sa sadašnjim sravni, taj mu zaista neće odreći veliki napredak.

Onda su mogle videti se u njemu po najviše slamom, košarama pokrivene kuće, a sad takođe videti sve lepo sagrađene i pokrivene ćeremidom. Osim toga, mehane, dućane i to u većem broju nego pre. Velika i bogata čaršija prostire se na dve strane od stare široke glavne ulice napunjene mehanama i dućanima.

No što kao najveći ukras varoši služi i svakoga Srbina u umiljenje dovodi, jeste velika i prekrasna crkva, a pored nje lepa škola. Osim toga još se diči Gurgusovac jednom dobro urađenom opštinskom bolnicom, među prvima u Srbiji sagrađenom”.

Naziv Knjaževac

Ime Knjaževac dobija 17. januara 1859. godine po Knjazu Milošu Obrenoviću, koji je tog dana u Gurgusovcu boravio i naredio paljenje zloglasne Gurgusovačke kule (koja je za narod bila simbol mraka i ropstva)

Zakonom o mestima 1886. godine Gurgusovac je formalno proglašen za varoš.

U periodu od 1875 – 1877. godine na kratko grad ponovo okupiraju Turci. 1883. godine posle oslobodilačkih ratova, zbog nerešenih političkih i ekonomskih prilika došlo je do izbijanja Timočke bune. Neposredan povod bune bilo je oduzimanje oružja od narodne vojske po naredbi kralja Milana Obrenovića, a njene vođe bili su Aleksa Aca Stanojević, Gavra Aničić, Ljuba Božinović i drugi.

Od 1913. u toku balkanskih ratova, ovaj kraj je vrlo često bio napadan od strane Bugarske, čak je 1915. godine bio i okupiran. Srpska vojska i francuska konjička brigada 15. oktobra 1918. oslobodile su Knjaževac.

U toku Drugog svetskog rata ovaj kraj okupiraju Nemci (1941. godine) do konačnog oslobođenja 10. oktobra 1944. godine.

Posle oslobođenja grad se naglo razvija. Rudnici u okolini ponovo se otvaraju, stvaraju se industrijski pogoni umesto nekadašnjih malih zanatlijskih radnji, a to sve utiče na velike migracije stanovništva iz sela u grad.

Istorijat

Najstariji dokaz ljudske postojbine na teritoriji opštine Knjaževac je pećinski crtež, u ataru sela Gabrovnica, koji datira iz praistorije.

Detaljnije

Turističke destinacije

Opština se odlikuje velikim kontrastima u reljefu. Pruža se od mirnih ravnica u dolini Timoka, pa sve do strmih vrhova Srbije na Staroj planini.

Detaljnije